Ke Motswana, wena?

Ga gona selo se se kileng sa ntlhabisa ditlhong jaaka go batlisisa mo interneteng gore September ka loleme lwa ga mme, loleme lwa me ke eng. Ka fa letsogong le lengwe ke ne ka ikutlwa ke le motlotlo gore bo-Google ba bo ba na le Setswana mo mananeong a bona a maleme. Mme gona go a swabisa gore ke ne ka ipona ke okometse ka fa technoliging go batla le lengwe la mareo a ka tshwanelo ke a itseng. Barutabana ba me botlhe ba ba nthutileng ba ka tloga ba mpotsa gore ruri ke wa ga mang ngwana-ke ya ke labile kae. Nnete fela ke gore ke feleditse go bitsa dikgwedi ka loleme lwa me ga ke ne ke le kwa sekolong.

Le fa go le jaalo, kgwedi e e fetileng ya Lwetse e ne ya beelwa thoko go nna ya keteko ya Ngwaoboswa. Ka sejatlhapi, we celebrated Heritage month. Ka maswabi, bangwe ba rona ga re a ke ra ipona re apere makgabe kana motoisa, e ka sa rona setso e leng moaparo oo tshwanetseng. Le fa go le jaalo motho o ne wa bona merafe e mengwe e kgabile, e kgatlhisa mo moaparong wa bona wa setso.

Ga ke itse gore a ke nna fela ke bonang se, mme kea tle ke bone rona BaTswana re sa itse fa re welang teng. O kare re latlhegile, re palelwa ke go ikgantsha mo go bonalang ka setso sa badimo ba rona. Mme o kile a umaka gore mo nakong  ya kgale ke rona BaTswana  re neng re sotla merafe e mengwe, re sa senye nako go bitsa ba bangwe maThosa kana maTebele. O ka gopola mokgwa o moporesidente wa metlheng wa Bophuthatsana Rre Lucas Mangope a neng a sa bone bo-Mandela ka sepe. Gongwe se se ne se dirwa ke gore Mangope e ne e le monwana le lenala le bao ba neng ba busa ka kgethololo mo malobeng. E ka tswe ene e le maemo go gogiwa ka nko ke basweu, re tla itse jaang ?

Sengwe se se santseng  se tshwenya mokwadi fa kgwedi ya Ngwaoboswa e setse e ile fifing, ke mokgwa o o tla fitlhelang re fetotse batho ba rona setshego fa ba sa bue sejatlhapi ka tsela  e rebonang e ‘siame’. Go a makatsa e le ruri go utlwa bath oba tshwaretse yo mongwe kwa sekhutlhwaneng, ba bua ka mokgwa o a buang “broken English”ka teng. Nyaa ruri, go a swabisa gonne gantsi fa basweu ba leka go bua maleme a rona, o tla bona batho ba kgatlhega-ba tshwara fale le fale.

Bothata ba rona batho bam mala o sebilo ke go tlhola re kgobana ka borona; re tseela setso sa rona kwa tlase mme re ntse re tshoiletsa tsa merafe e mengwe kwa godimo. Re sa lemoge gore re a iphetsa, re a inyatsa, e bile re tshwanetse ra swabisiwa ke seo. Re ka se gane gore loleme lwa sejatlhapi ga ntsi go dira lona kwa mafelong a mantsi fela re tshwanetse ra ipela ka se re leng sona, gore re itse go ka ruta bana ba rona go dira fela jaalo. E seng jaalo, lefatshe le tla ba tlhatsa, ba iphitlhela e se bag a mang.

Wa me molaetsa wa Heritage month ke gore, ikitse o kgone go iphapotsa mo monaganong wa gore o tshwanetse go nna se o seng sona go bonwa ke batho. Pula!

Advertisements

14 thoughts on “Ke Motswana, wena?

  1. Ga e se wena fela o bonang dilo tse Gomo gape rona ba tswang makeishening re latlhile setswana tota, ga re itse go se bua le go sekwala. Re itse fela gore re batswana, tse dingwe tse ke mathata bagolo ba rona le bona ga baitse go lekalo ka setswana mme nna ke ipela ka setswana wa me la fa ke sa se tlhaloganye go le kalo. Ke lebogela dintlha tsa gago

  2. Setswana se tshwana le Tshukudu, puo ya rona ya nyelela. Rona bana ba se gompieno re tlogela puo ya rona e swe. Ke eletsa go bona botlhe Batswana re nne beke mo Facebook , twitter le mafaratlhatlha a mangwe re commenta ka setswana. Ke utlwa botlhoko gore le fa ke le mo Mahikeng re santse re bua sekgoa gonne re batla go bua ka accent.

    1. Ke tswa South Africa (Pretoria), Kwa ke tswang teng re bua Setswana se se sa tlhapang…Ga ke Motswana mme fela ke rata puo e…o e kwala ka botswerere jo bo tseneletseng Gomo

      1. Hi Ntombi,
        Ntlha e o e beileng e botlhokwa thata. Ke gopola gore ga ntse re gola, re ne re tshegwa ke bontsalaarona ba ba goletseng mo Tshwane.
        Dikarolo di tshwana le bo Letlhabile, Mothotlung le bo Ga-Rankuwa. Ka nako eo, thata-thata ka gore re ne re le bana, ditshwaelo tsa gore re bua Setswana se se “makatsang” di ne di sa re dule sentle.
        Le gale, ko bofelong ba letsatsi- le bone ne ba buisa Setswana se se tshwanang le sa rona (sa Mahikeng).

        Ke lebogile thata kgaitsediake.

  3. Ke tswa South Africa (Pretoria), Kwa ke tswang teng re bua Setswana se se sa tlhapang…Ga ke Motswana mme fela ke rata puo e…o e kwala ka botswerere jo bo tseneletseng Gomo

  4. Arebueng setswana bagaeso, kelebogela botlhe basantseng baira setso sabageno, kesagethe gore puo obua efeng gafela ele yagaeno, kethatafalla gakebona bagolo baditoropong ba bua sejatlhapi le bana babona kamoso raberere bana baretlhanogetse gabale batonna, betsasehuba obue.

  5. Ba bolaya setso sa rona le ngwao ka go re bolelela gore se bosula e bile ga o se diragatsa o tla tshwarwa ke moya e mebe

  6. Kgaitsedi o a feditse fela e senang seboka e siiwa ke none e tlhotsa diphethogo ditla nna dile teng nako ka nako fela sebe sa phiri ke gore ke mang yo a tla ratang go salela ko morago gopola mogologolo o rile mokoduo go tsoswa o oitekang mafaratlhatlha a botshelo hwa gompieno a pateletsa bontsi go leka go itepatepanya le nako fela go botlhe ke kare selebale ko o tswang o gopole le kamamoso phirimane gaabo motho go thebe phatswa

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s